Nobelprijs voor tegengestelde theorie├źn

in: Kijk (14 oktober 2013)

De Nobelprijs voor de economie is dit jaar toegekend aan drie Amerikaanse economen die hebben onderzocht hoe rationeel de markten zijn. Ze zijn het helemaal niet met elkaar eens.

Blader terug: Op de vleugels van de draak
Blader verder: De Mammon is dood, en wij hebbe…
Terug naar overzicht
Gebruikte Tags: ,
7 x bekeken
These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover new web pages.
  • Facebook
  • Twitter

De zogenaamde “prijs van de Zweedse Centrale Bank ter nagedachtenis aan Alfred Nobel” wordt dit jaar gedeeld door drie mannen: Eugene Fama, Lars Hansen en Robert Shiller. De eerste twee zijn hoogleraar aan de Universiteit van Chicago, de derde is verbonden aan Yale.

Chicago is de thuishaven van de vrijemarkteconomen, de modellenbouwers die de mens zien als autonoom wezen dat altijd verstandig op zoek is naar eigenbelang. Volgens Chicago-economen leidt een efficiënte markt tot de meest rationele uitkomst. Door de economische crisis, die ze niet zagen aankomen, is deze hele theorie van het voetstuk gevallen.

Toch heeft een van hen, Fama, de prijs nu gekregen. Hij wordt gezien als vader van de efficiënte markthypothese, die hij in 1970 beschreef. Hij keek vooral naar aandelenmarkten.

“De efficiënte markttheorie gaat ervan uit dat alle informatie altijd in de prijzen verwerkt zit”, zegt Bas Werker, hoogleraar econometrie en financiering aan de Universiteit van Tilburg en tevens verbonden aan de Duisenberg School of Finance. “Fama behandelt het zeer rationeel. Volgens hem is het dus onmogelijk om geld te verdienen door slim te beleggen.” Op lange termijn fluctueren de koersen voorspelbaar, afhankelijk van verwachte winst en risico.

Instincten

Shiller heeft in zijn modellen altijd gewezen op de beperkingen hiervan. Mensen zijn geen rationele wezens, maar laten zich door andere motieven leiden. Wie dat goed inziet, kan dus wel veel geld verdienen met speculatie. In 2009 nog was hij co-auteur van Animal Spirits, waarin hij uitlegde hoe instincten de economie sturen.

De derde prijswinnaar, Hansen, was veel empirischer, aldus Werker. “Hij analyseerde hoe prijzen in het verleden tot stand zijn gekomen, zonder ervan uit te gaan dat je dat kunt verklaren met de ratio of juist het onderbuikgevoel.”

Volgens Werker heeft het Nobelprijscomité nu in elk geval weer erkend dat economie een gedragswetenschap is. “Zonder te doen alsof je de rationele modellen helemaal overboord kunt gooien.”

Shiller en Fama stonden soms lijnrecht tegenover elkaar. Shiller schreef in 2000 het boek Irrational Exuberance waarin hij uitlegde dat aandelen veel te hoog geprijsd waren en dat er dus een zeepbel werd opgeblazen. Mensen overschatten de vooruitzichten, zei hij. In de maand dat zijn boek verscheen, stortte de dotcom-bubble in. Vijf jaar later zei hij opnieuw dat de huizenprijzen veel te hard stegen en dat dit het recept was voor een financiële crisis. Weer kreeg hij gelijk, toen een jaar later de huizenmarkt instortte.

Geen kunst, zei Fama in een interview. Volgens hem is Shiller altijd zo pessimistisch over de prijzen, dat als hij maar lang genoeg de tijd neemt, hij altijd kan beweren dat hij welke crisis dan ook heeft voorzien.

De mannen mogen elkaar de hand schudden tijdens het officiële banket in Stockholm op 10 december, waarna ze alledrie een deel van de 909.000 euro mee naar huis mogen nemen.

Geen reacties





(optioneel veld)
(optioneel veld)
Beantwoord de vraag om te bewijzen dat je geen robot bent die viagra verkoopt.

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.


Blader terug: Op de vleugels van de draak
Blader verder: De Mammon is dood, en wij hebben hem vermoord
Terug naar frankmulder.info