Kijk (januari 2019)

Sterke buitenkant, zwakke binnenkant

Leiders als Trump, Poetin en Erdogan doen zich graag voor als sterke mannen. Maar achter hun masker van zelfvertrouwen en macht zitten gekwetste zielen die snakken naar erkenning. En dat kan vervelend uitpakken. Zeker als hun volgelingen kritiekloos gaan meelopen.

95 x bekeken

Terwijl iedereen dacht dat hij ruimschoots rijp was om achter de geraniums te gaan zitten, dook hij plotseling weer op. Silvio Berlusconi, 82 inmiddels, drukte via zijn partij Forza Italia een fors stempel op de Italiaanse verkiezingen van maart vorig jaar. Zijn beloften: hogere pensioenen, lagere belastingen en meer inkomen voor iedereen (kosten: 100 miljard euro). En het favoriete thema waar Berlusconi het op het elke partijbijeenkomst over had, was nog steeds hijzelf.

Uiteindelijk kwam Forza Italia niet in de Italiaanse regering, maar alleen met Berlusconi’s zegen kon die worden gevormd. Vanwege een veroordeling wegens corruptie had hij afgelopen jaar hoe dan ook de post van premier niet mogen opeisen. Dit jaar loopt die beperking af. Wie weet wat Berlusconi, die zegt dat hij volgens zijn artsen 120 kan worden, dan voor politieke trucs gaat uithalen.

Silvio Berlusconi is een narcist. Hij voldoet aan alle kenmerken van deze karaktereigenschap, die zich vooral uit in superioriteitsgevoel, manipulatief gedrag en gevoeligheid voor kritiek. En hij is niet de enige narcist in de hoogste kringen van de politiek. Of het nu Noord-Korea is, het Midden-Oosten of de Verenigde Staten betreft: telkens weer komen er leiders bovendrijven die haast struikelen over hun ego. Ze kunnen veel bereiken. Maar ze kunnen ook levensgevaarlijk worden.

Innerlijke leegte

Narcisme is een verwarrend etiket. In het alledaagse spraakgebruik plakken we het op mensen die nogal ingenomen zijn met zichzelf en hun plannen proberen uit te voeren zonder rekening te houden met de bezwaren van anderen. Ze zijn overoptimistisch en nemen makkelijk risico’s omdat ze denken dat alles ze toch altijd lukt.
Maar het zit ingewikkelder in elkaar.

Een eerder interview over narcisme in de politiek en narcisme in een relatie: 'Hou van mij, dan zuig ik je leeg'.

Jerrold Post, Amerikaans hoogleraar psychiatrie, schrijft dat narcisme voortkomt uit een ‘gewond zelf’. In de kern is er een tegenstelling tussen een sterke buitenkant en een zwakke binnenkant. Narcisten worden in beslag genomen door fantasieën over succes en macht. Maar vanbinnen zijn ze heel fragiel en hebben ze een constante behoefte aan waardering en aandacht. Dit komt voort uit diepe onveiligheid in de jeugd, soms in combinatie met torenhoge verwachtingen van ouders. Mensen om hen heen, inclusief hun partners, zien ze als verlengstukken van zichzelf die alleen nuttig zijn om hun verlangens mee te bevredigen. Echte loyaliteit is zeldzaam. De vele vrouwen en minnaressen die Berlusconi met gebroken harten heeft achtergelaten, zullen dat kunnen beamen.

Dit soort narcisten zijn volgens Post onbevredigbaar. Ze hebben enorme ambities, maar niets kan hun verlangen naar succes, aanbidding, geld en macht vervullen. Ook seksueel zijn ze vaak grenzeloos. Maar ze blijven zich leeg en extreem onzeker voelen. Kritiek of een nederlaag leidt tot hevige gevoelens van schaamte of woede. En door hun idee dat ze recht op macht hebben, nemen ze vaak risico’s die zo groot zijn dat ze zich in het verderf kunnenen storten.

Toch komen narcisten vaak intelligent en charmant over. Ze kunnen een fantastische energie uitstralen en hebben het vermogen om een ander het gevoel te geven dat hij of zij ook belangrijk is en in het succes mag delen. Wanneer diegene vervolgens gedumpt wordt, komt dat meestal als een totale verrassing.

...

Verder lezen? Zie onder.

Beruchte narcisten

De depressieve Joodse koning Herodes de Grote (73-4 v.Chr.), bekend van het kerstverhaal, wees mannen aan om te laten doden als hij stierf, uit angst dat anders niemand zou rouwen.

Hendrik VIII (1491-1547), koning van Engeland, was beroemd om zijn intelligentie, egoïsme en wreedheid. En om zijn zes vrouwen, van wie hij er twee liet onthoofden.

Napoleon Bonaparte (1769-1821) krikte zijn minderwaardigheidsgevoel op met glorieuze dromen, een lange reeks minnaressen én de verovering van heel Europa.

Winston Churchill (1874-1965) dacht dat hij voorbestemd om Groot-Brittannië te leiden en offerde tienduizenden soldaten op aan veel te gewaagde operaties.

Nazi-propagandaminister Joseph Goebbels (1897-1945) was idolaat van Adolf Hitler en zag zichzelf als degene die het Duitse volk op briljante wijze bespeelde.

De Amerikaanse president John F. Kennedy (1917-1963) was een ijdele seksmaniak, maar had het geluk dat hij over verstandige adviseurs kon beschikken.

Saparmurat Niazov (1940-2006), president van Turkmenistan, vernoemde januari naar zichzelf en beloofde iedereen die zijn autobiografie drie keer las een plaats in de hemel.

De Libische leider Muammar Gaddafi (1942-2011), gedood tijdens de Arabische Lente, kon zich niet voorstellen dat zijn volk ooit niet meer van hem zou houden.

Verder lezen? Het hele artikel stond in Kijk 1 (2019). Koop dit nummer in de winkel of hier:

KIJK 1/2019




Gerelateerde artikelen


Gebruikte Tags: ,


Reageren?



(optioneel veld)
(optioneel veld)

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.




Terug naar www.frankmulder.info